Ademen

Onderbewust beheersen of bewust bevrijden?

In ons lichaam werken hart en longen intiem samen. Met elkaar vormen ze een ritmisch systeem. Van het hart weten we dat het autonoom het ritme waarin het klopt aanpast, veelal afhankelijk van de behoeften van het lichaam. Verbonden met ons hartritme past ook ons ademritme zich aan aan de behoeften van het lichaam. Als het lichaam meer zuurstof nodig heeft kan de ademhaling zowel versneld als verdiept worden. Er is wel een groot verschil tussen het aanpassen van beide ritmes. We hebben zelf namelijk veel meer invloed op ons ademritme dan op ons hartritme. Zo kunnen we onszelf bijvoorbeeld dwingen langzamer te ademen. Dat kan een kalmerende werking hebben op hoe we ons voelen. Die adembeheersing kan ons echter ook hinderen. Natuurlijk is het fijn onszelf te kunnen kalmeren, maar door het beheersen van onze ademhaling kunnen we ook dingen uit de weg gaan en gevoelens onderdrukken. Onze reactie op stress en trauma kan deze negatieve invloed via de ademhaling nog versterken. Bewustwording van deze invloed en leren vertrouwen op ons natuurlijke ademritme kan ons bewustzijn van wie we zijn aanmerkelijk vergroten en onze gezondheid aanzienlijk verbeteren. Bewust verbonden ademen is een krachtige weg naar bevrijding van de ademhaling.

Mens zijn

De menselijke ziel tussen lichaam en geest

In de antroposofisch georiënteerde mensenkunde wordt onderscheid gemaakt tussen de menselijke ziel en de menselijke geest. In het werk van Rudolf Steiner—de grondlegger van de antroposofie—wordt dit onderscheid nergens in een star schema vastgelegd; maar globaal wordt met geest het eeuwige wezen van de mens aangeduid, terwijl met ziel veel meer het dynamische wezen als welk wij onszelf ervaren in denken, voelen en willen wordt bedoeld. De ziel staat daarbij zogezegd met één been in de stoffelijke wereld en met het andere in de geestelijke wereld.

We beschouwen onszelf tegenwoordig vooral als lichamelijke wezens. Wanneer je echter weet waar je op moet letten is het vrij gemakkelijk om tot de realisatie te komen dat je in het gewone, alledaagse leven ook echt geestelijke ervaringen hebt. Die ervaringen zijn echter zo vanzelfsprekend dat weinig mensen spontaan het geestelijke karakter ervan herkennen—alles wat wij begrijpen of begrijpend waarnemen heeft een geestelijk aspect.

In het hedendaagse leven is het gemakkelijk onze geestelijke oorsprong te vergeten. Bewustwording van die oorsprong kan ons helpen hindernissen waar we lichamelijk en/of in onze ziel tegenaan lopen met andere ogen te bekijken en zelfs te overwinnen. Bewustwording van onze geestelijke oorsprong kan zowel worden gestimuleerd door het werken met de adem (zie hierboven), als door antroposofie-geïnspireerde psychotherapie.

(De afbeelding die de achtergrond vormt van deze pagina is van de bovenste helft van het zuidelijke blauwe glasvenster in het Goetheanum in Dornach, Zwitserland)